r_dakheli sp_dakheli
به‌روز شده در: ۱۷ اسفند ۱۳۹۹ - ۲۱:۴۵
l_dakheli
کد خبر: 169207
2020 November 03 - ۰۵:۱۳ - ۱۳ آبان ۱۳۹۹ تاریخ انتشار:
بررسی مولفه های افول قدرت آمریکا
تنزل در اقتصاد، قدرت نرم، بازدهی هزینه های نظامی و شکاف طبقاتی یعنی هرچند آمریکا همانند یک پیکر عظیم جثه توانسته ظاهر خود را همچنان قوی نشان دهد اما این پیکر از درون دچار پوکی استخوان شده و سرانجام باعث فروپاشی ساختاری آمریکا خواهد شد.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی رهیاب، مقام معظم رهبرى در دیدارى که با دانش‌آموزان و دانشجویان در آستانه ۱۳ آبان سال گذشته داشتند از افول قدرت نرم و سخت آمریکا گفته و تاکید کردند: «در یک نگاه وسیع تر، قدرت و اقتدار و هیمنه امریکا در دنیا، رو به افول و زوال است و امریکای امروز به مراتب ضعیف تر از امریکای چهار دهه قبل است. افول آمریکا به واقعیتِ مورد اجماع صاحب‌نظران معتبر جهان تبدیل شده اما در سوى دیگر این چالش، ملت ایران باانگیزه، روحیه و کار و تلاش جوانان عزیزش، آینده‌اى درخشان و به مراتب بهتر را در پیش دارد. هدف اصلى آمریکا در ۴ دهه اخیر سیطره مجدد بر ایران بود اما با وجود همه تلاش‌ها و توطئه‌ها، نتوانسته است به این هدف دست پیدا کند».

فهم دقیق اصطلاح «افول موریانه وار» که توسط "تد گالن” از موسسه کاتو پیشنهاد و اولین بار در سال ۲۰۱۸ کریستوفر لین در مقاله خود با عنوان «تغییر قدرت آمریکا و چین و پایان پاکس امریکانا» برای اشاره به افول قدرت آمریکا استفاده شده و در ادبیات مقام معظم رهبری پیرامون «آمریکا» مورد تاکید و تشریح قرار گرفت، نیازمند درک تفاوت میان دو واژه «افول» و «فروپاشی» است و بسیار مهم است که بدانیم افول مقدمه فروپاشی خواهد بود.

  از سوی دیگر، باید دانست افول قدرت های بزرگ و امپراطوری هایی که در طی سالیان متمادی شکل گرفته و هیمنه یافته اند، فرآیندی آنی نبوده و ناگهانی رخ نخواهد داد؛ ظهور قدرت آمریکای بزرگ در قرن بیستم واقعیتی بود که با پشتوانه تفکر مادی گرایانه و با ادعای نظم نوین جهانی رخ نموده اما حالا با شواهدی در ابعاد مختلف مولفه های قدرت های حاکمیتی رو به فرسایش و افول است.

  برای مثال، افول ابرقدرت بلوک شرق با نام شوروی سابق آنچنان بی صدا و آهسته رخ داد که برخی پیش بینی داهیانه امام راحل انقلاب را پیشگویی نامیدند که در نامه مشهورش خطاب به رهبر سابق شوروی از شنیده شدن صدای شکستن استخوان های کمونیسم سخن گفته بود و البته با بیانی توحیدی و فلسفی، نشانه های افول آن ابرقدرت وقت را گوشزد کرده بود؛ امری که سیاستمداران وقت جهان تنها با مشاهده «فروپاشی» شوروی سابق آن را باور کردند.

حال برای بررسی «افول موریانه وار آمریکا» به سراغ بررسی مولفه های موثر در بقای یک امپراطوری و قدرت جهانی از دریچه آمار رسمی خواهیم رفت و به عنوان مقدمه، گوشه ای از بیانات رهبر معظم انقلاب پیرامون دلائل افول آمریکا را بازگو می نماییم:  

حضرت آیت الله خامنه ای در بیاناتی در مراسم سی‌امین سالگرد رحلت امام خمینی (رحمه‌الله) پیرامون افول قدرت آمریکا اعلام کردند: «این را من عرض می کنم که امروز جبهه‌ مقاومت در منسجم‌ترین وضعیّت در چهل  گذشته‌ است؛ در منطقه و در مراکزی حتّی فراتر از منطقه؛ این یک واقعیّت است. نقطه‌ مقابل، قدرت استکباری است؛ قدرت استکباری آمریکا، قدرت فتنه‌انگیزی و خباثت رژیم صهیونیستی، از چهل سال پیش به این طرف به مراتب تنزّل کرده‌اند و پایین رفته‌اند؛ ما این را در محاسبات خودمان باید لحاظ کنیم. اینکه در وضع سیاسی آمریکا یا در وضع اجتماعی و اقتصادی آمریکا چه اتّفاقاتی افتاده و دارد می‌افتد، باید در محاسبات ما وارد بشود. 

این را باز بعضی از خود آمریکایی‌ها گفته‌اند، بعضی‌ها می گویند «افول موریانه‌وار»؛ که این را یک نویسنده‌ی آمریکایی در مورد افول اقتدار آمریکایی می گوید «افول موریانه‌وار»؛ یعنی مثل موریانه از درون دارد پوک می شود -خود نهادهای درون آمریکا این را می گویند- هم در عرصه‌ اقتصادی این جور است، هم در عرصه‌‌ اجتماعی این جور است، هم در عرصه‌‌ سیاسی این جور است.»

مولفه اول؛ افول اقتصادی

سال هاست که آمریکا خود را بزرگترین اقتصاد جهان می داند اما آمار های موجود در این زمینه بیانگر چیز دیگریست و در سالهای اخیر رشد اقتصادی آمریکا چیزی حدود ۱/۲درصد اعلام شده درحالی که رشد اقتصادی چین سه تا چهار برابر آنها بوده است.  بر این اساس، در واقع آمریکا بازنده جنگ تجاری با چین بوده و از نظر ارزش صادرات و سرمایه گذاری خارجی هم در رتبه ای پس از چین دارد و از سوی دیگر، در حال حاضر آمریکا با ۲۰ هزار میلیارد دلار بدهی بدهکارترین کشور جهان است. 

مولفه دوم؛ #افول قدرت نرم

قدرت نرم یکی از مولفه های جدی ساختارهای سیاسی و به معنی قدرت نفوذ و مقبولیت در کشور های دیگر است؛ آمارهای قطعی حاکی از آن است که ریاست جمهوری دونالد ترامپ باعث فرسایش قدرت نرم آمریکا شده است.

در رای گیری موسسه گالوپ که در ۱۳۴ کشور برگزار شده است تنها ۳۰ درصد به مطلوبیت آمریکا تحت رهبری ترامپ رای داده اند که کاهش چشمگیری نسبت به دوران ریاست جمهوری اوباما بوده است. 

شاخص ها و نشان از آن دارد که آمریکا از رتبه اول قدرت نرم در سال ۲۰۱۶به رتبه سوم سقوط کرده است؛ برای مثال:در ماجرای انتقال سفارت آمریکا از تل آویو به قدس حتی متحدان نزدیک آمریکا مانند فرانسه و انگلیس به مخالفت بر این تصمیم پرداختند.

رهبر معظم انقلاب در تشریح افول جایگاه آمریکا در جهان با اشاره به اذعان بسیاری از سیاسیون و جامعه شناسان معتبر دنیا مبنی بر فرسوده شدن و از بین رفتن «قدرت نرمِ» امریکا فرموده اند : «قدرت نرم امریکا به معنای «اقناع و قبولاندن نظر خود به کشورهای دیگر»، اکنون در ضعیف ترین موقعیت ممکن قرار دارد و بخصوص از زمان روی کار آمدن رئیس جمهور فعلی امریکا نه تنها ملتها بلکه دولتهای اروپا، چین، روسیه، هند، افریقا و امریکای لاتین نیز با تصمیم های امریکا صراحتاً مخالفت می کنند.

اکنون نه تنها اقتدار معنوی و قدرت نرم امریکا رو به افول است بلکه اقدامات رئیس جمهور عجیب و غریبِ فعلیِ امریکا، «لیبرال دموکراسی» را نیز که پایه تمدن غرب است، بی آبرو کرده است.»

  مولفه سوم؛ هزینه های نظامی 

یکی دیگر از مشکلات کنونی آمریکا صرف بودجه سرسام آور در بخش نظامی است که ریشه در خوی تجاوزگری این کشور دارد. 

این کشور در سال ۲۰۱۹ بالغ بر ۷۵۰ میلیارد دلار برای هزینه در بخش نظامی در نظر گرفت که این مقدار مجموع هزینه های نظامی هفت کشور: ژاپن، فرانسه، هند، انگلیس، روسیه، عربستان و چین است؛ اما شکست های سنگین این کشور در افغانستان، عراق و ویتنام موجب شده تا حتی بسیاری از مردم خود آمریکا اقدام دولت های این کشور را در صرف هزینه های کلان در این درگیری ها محکوم کنند. 

مولفه چهارم؛ فروپاشی اجتماعی و شکاف طبقاتی

امروزه، شکاف میان طبقات مختلف جامعه آمریکا تبدیل به یک دره بزرگ شده است؛ ۴۰ سال قبل دستمزد یک مقام ارشد اجرایی در یک شرکت در آمریکا به طور میانگین ۳۰ برابر دستمزد کارگرانش بود و حالا به ۳۰۰ برابر افزایش یافته است.

در سال ۲۰۲۰، طبقه متوسط، جایگاه خود را در آمریکا از دست داده است و با شیبی ملایم به سوی جامعه ای ضعیف و فقیر در حال حرکت است.  

رهبر معظم انقلاب با اشاره به سخنان چندین سال قبل یک محقق معروف دنیا مبنی بر اینکه وضع کنونی امریکا، «نقطه نهایی تکامل تاریخی بشر است»، گفتند: همین جامعه شناس، اکنون سخنان قبلی خود را پس گرفته و مطالبی بیان می کند که نشانگر ضعف و افول امریکا و لیبرال دموکراسی است. 

حالا، افول موریانه وار آمریکا منطقی به نظر نمی رسد؟

در مجموع می توان گفت هرچند، آمریکا همانند یک پیکر عظیم جثه توانسته ظاهر خود را همچنان قوی نشان دهد اما این پیکر از درون دچار پوکی استخوان شده است که سرانجام باعث فروپاشی ساختاری آمریکا خواهد شد و این معنای تعبیر افول موریانه وار آمریکا ست؛ ابرقدرتی که به تدریج در حال اضمحلال و تهی شدن از درون است اما تلاش می کند ظاهر قدرتمند خود را حفظ کند؛ آیا سیاستمداران جهان این بار، صدای خرد شدن استخوان های لیبرال دموکراسی و نظم نوین جهانی را خواهند شنید؟

انتهای پیام/
بازدید از صفحه اول
sendارسال به دوستان
printنسخه چاپی
r_sar_karikator
نظر شما
l_rsar1
نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی:
Chaptcha
حروفي را كه در تصوير مي‌بينيد عينا در فيلد مقابلش وارد كنيد
تلگرام داخل خبر
br_box_ltab
bl_box_ltab
اینستاگرام داخل خبر
br_box_ltab
bl_box_ltab
اینستاگرام داخل خبر